Madagascar-Tribune.com

Fanompoam-pirenena

Soamiely Andriamananjara — 2015-11-11T05:40:13Z

Anjaran'ny Generation SN indray ve izao ny mitondra ny baolina ?

Asa raha tsikaritrareo fa ohatry ny miverimberina matetika, tato ho ato, ny resaka momba ny hoe tokony amerenana indray ny “Service National” (na anatiny na ivelan'ny tafika ; na an-tsitrapo na an-tery), fa amin'ny endriny vaovao. Mety tsara ho dinihina akaiky sy resahina milamina io hevitra io.

Sendrasendra tafaresaka tamina-Rangahy manan-kaja sy malaza iray izay aho tamin'iny herinandro lasa teo iny. Raha jerena amin'ny ankapobeny dia azo lazaina fa mandeha tsara ny fiainany”Š—”Šna eo amin'ny lafiny asa izany, na ny lafiny fiaraha-monina. Somary gaga ihany aho, kanefa toa tsy tena gaga ihany koa, raha noteneniny fa ny roa taona nanaovany SN no anisan'ny fotoana tena nankafihiziny indrindra teo amin'ny fiainany. Tsy izany ihany fa mbola nampiany hoe nanomana azy hihatrika ny sedra sy ny fanamby isan-karazany izay nandalovany taty aoriana ny nanao SN.

Ho an'izay tsy mahalala na efa nanadino : Ny mpianatra afaka bakalaorea nanomboka tamin'ny taona 1978 dia nasaina nanao Service National (SN) na Fanompoam-pirenena Ivelan'ny Tafika talohan'ny nidirany teny amin'ny sekoly ambaratonga ambony na teo amin'ny sehatry ny asa. Nomena fanamiana (salopette sy kasikety maitso ary lobaka vonivony) rizareo, nofanina ho miaramila nandritry ny telo volana (ka nantsoina hoe “Soldat Auxilliaire, 2ème Classe” na SA2), ary dia nirahina hanompo ny tanindrazana, ka ny ankamaroany dia nalefa nampianatra tany ambanivohitra rehetra tany.

Tamin'ny taona 1990, noho ny antony tsy fantatro loatra, dia nofoanana io rafitra SN io, dia io heverina ho averina io indray izy izao. Mahavariana ihany ity resaka SN ity indraindray satria samy ”ªmanana ny heviny ny olona. Raha ny akamaroan'ny olona fantatro fa nanao SN no anontaniana dia tsy misalasala izy milaza fa tena nanampy azy tokoa ny fotoana nanaovany an'izany. Dia matetika azavainy fa tany amin'ny SN hono no tena nahafantarany ny mpiray tanindrazana aminy, niarahany niaina tamin'ny vahoaka madinika sy ny tambanivohitra, ka nahalalany bebe kokoa ny olana sedrain'ny valalabemandry sy ny fomba fiainany amin'ny andavanandro.

Ny SN koa hono no nahafahany mba niara-niasa sy nifanerasera akaiky tamin'ny saranga hafa (na ambany na ambony) izay tsy mba nifampikasokasoka taminy loatra fony izy tany an-tsekoly. Samy nanao fanamiana mitovy daholo mantsy ka tsy fantatra hoe iza no ngetroka ary iza no mafy ady. Na dia tsy nanaisotra tanteraka ny fahasamihafana aza ny Service National”Š—”Šsamy niverina tamin'ny antana-tohatra nisy azy ihany rehefa vita ny fanompoam-pirenena natao”Š—”Šdia tsapa tokoa fa nampifanantona kokoa ny samy Malagasy.

Tsy izay ihany fa tany amin'ny SN koa hono no tena nampientana ny ambo-pony amin'izany fitiavana sy fanasoavana ny firenena izany. Azo lazaina tokoa mantsy fa nanampy betsaka teo amin'ny ezaka fampianarana ny Malagasy hamaky teny sy hanoratra ireny SN ireny, indrindra moa fa rehefa heverina ny tsy fahampian'ny mpampianatra tamin'izany fotoana izany. Sady nanampy an'i Madagasikara no nanampy azy hahalala ny lanjan'ny atao hoe fahafoizan-tena sy ny fankatoavana fitsipi-pifehezana, hono, ny traikefa azony tamin'izany ary mbola manampy azy mandrak-ankehitrio. Nahatsiaro tena ho matomatotra kokoa izy, satria efa mba nandray anjara mivantana amin'ny fiainam-pirenena, rehefa niditra ny Anjerimanontolo na ny tsenan'ny asa rehefa vita ny Service National.

Raha ireo ray aman-dreny sy ny hafa tsy nanao SN indray anefa no resahina dia betsaka no tena manankiana ka milaza fa resaka tsy hinanan-kanina io. Fandaniam-potoana ho an'ny tanora fotsiny hono ny herintaona na roa taona nanaovany izany. Very herintaona manao belote sy rami fotsiny hono ny ankizy, ka rehefa tsy variana mitendry gitara sy mihirahira eny ambony tamboho, dia mandany andro misotro toaka sy mampiaraka any anaty akata”Š—”ŠMoa va tsy vacances sy excursions mandavan-taona ? Izany ve tsy fandaniana ny volam-panjakana tsotra izao ? Dia misy koa moa ny milaza hoe fandrebirebena ny zana-bahoaka fotsiny izy io resaka SN io, fa ny zanaky ny ngetroka sy ny mahitahita tonga dia nalefany tany andafy vao vita baka.

Misimisy ihany ny Malagasy teraka teo anelanelan'ny taona 1960 sy 1974 tany ho any no nandalo na novolavolain'izany rafitra SN izany”Š—”ŠMalagasy teraka nandritry ny Repoblika Voalohany ary nobeazina tao anatin'ny Revolisiaona Sosialista. Ireo no nantsoina na notsatsoin'ny mpanabe sasantsasany tamin'ny fotoan-androny hoe “Generation Sacrifiée” na mpiray hira natao sorona. Sorona ho an'ny inona tokoa anefa ? Ary tena mahatsiaro tena ho natao sorona tokoa ve rizareo ?

Taona 2015 isika izao. Efa 25 taona lasa izay no nanafoanana ny Service National. Tokony ho any amin'ny 40 taona ka hatramin'ny 55 taona izao ireo “Malagasy nanao SN” ireo”Š—”ŠIzy ireo no nodradradradraina tamin'ny andron'i Didier Ratsiraka fa “Ankizy ankehitriny, Mpanangana ny ho avy, Antoky ny taona roa arivo.” Tonga ary izao ny “ho avy,” ary manomboka efa misimisy amin-drizareo no lasa mitazona asa aman-andraikitra ambony na eo anivon'ny fanjakana izany na eo amin'ny sehatra tsy miankina.

Jereo tokoa anie fa mitombo malaky dia malaky ny isan'ireo “Malagasy nanao SN” amin'ireo mpitondra, sy mpitantana, ary “elita” eto amin'ny firenena ankehitriny. Efa mety anjaran-drizareo “Generation SN” indray angamba izao no mitantana an'i Madagasikara. Dia asa tokoa raha hisy fiatraikany (na tsia) amin'izay mety ho fahombiazany (na tsia) amin'izany “fananganana ny ho avy” izany ireo traikefa norantoviny fony izy vao afaka bakalaorea ka nasaina nanao Service National.

Ho hitantsika eo ihany e !

(CDE, GEN, KMF-CNOE, LIBERTY 32 sy SEFAFI)

2015-08-31T05:41:44Z

Iray volana izay no lasa taorian'ny fifidianana kaominaly sy monisipaly teto Madagasikara. Sarotra ho anay fiarahamonim-pirenena malagasy ny hitatitra ao anatin'ny andininy vitsivitsy ny zavatra tsikaritra rehetra tamin'izany. Ny sasany taminay, manam-pahaizana manokana mikasika ny fanaraha-maso ny fifidianana, dia efa namoaka fanamarihana vitsivitsy. Nanoina ny antson'ny minisiteran'ny Atitany sy ny Fanapariaham-pahefana koa izahay mikasika an'izay handimby ny CENI-T – Komitim-Pirenena Mahaleo tena momba ny Fifidianana ho an'ny Tetezamita.
Saingy, vokatry ny fivoriana nifanaovanay taorian'ny fifidianana, dia niombon-kevitra izahay fa misy lesona manangana sy mahasoa ny demokrasia tokony hotsoahina avy amin'io fifidianana farany teo io. Alefa mihoatra ny CENI-T ny fizahana ny tsy mety efa hita mibaribary ary angatahinay hatao am-pahamarinana izany ; dia hikarohana vahaolana maharitra ny olana tranainy sy vaovao izay mahatonga ny vahoaka hanome lamosina hatrany hatrany ny fifidianana tombanany ho tsy marina sy tsy azo itokisana. Hitanay indrindra indrindra fa maro amin'ny fanavaozana natao nanomboka tamin'ny fifidianana ny taona 2013 (CENI-T, biletà tokana, sns.) no tsy nitondra ny vokatra nantenaina ka tokony haverina hodinihina tsara. Ary heverinay fa ilaina, alohan'ny hanolorana volavolan-dalàna vaovao, ny hanaovana fifanakalozan-kevitra lalina sy matotra eo amin'ny sehatry ny firenena mikasika ireto teboka manaraka ireto :

Tsy ny hoavin'ny Komitim-pirenena Mahaleo tena
momba ny Fifidianana ihany akory no fanamby

Mialoha izay fanapahan-kevitra horaisina momba ny fandrafetana ny CENI sy ny anjara toerany eo amin'ny tontolon'ny andrim-panjakana dia ilaina ny mitsara ny CENI-T mba hanatsoahana ny lesona ilaina hanamboarana ny lalàna. Fepetra eken'ny rehetra no tokony hanaovana an'io fitsarana io, indrindra ny fahaleovantena (eo anatrehan'ny fanjakana sy mpamatsy vola), ny fahafahana amin'ny fanaovana ny asa ary ny tsy fitongilanana, ny fahaizana ara-teknika, ny mangarahara, ny fijoroana amin'ny rariny sy hitsiny, ary ny fahombiazana.

Ny lisitry ny mpifidy dia mbola mijanona ho olana
tsy maintsy vahana voalohany indrindra

Ny lisitry ny mpifidy sy ny karapanondro amin'ny ankapobeny dia tokony ho laharam-pahamehana amin'ny tanjona hotratrarina amin'ny volana manaraka. Tsy azo ihodivirana ny hanaovana ny fanisam-bahoaka sy ny hananan'ny Malagasy rehetra feno taona ny karapanondrom-pireneny (ary raha tsy izany dia ny karapifidianany) alohan'ny faran'ny taona 2017. Ny asan'ny fokontany amin'ny fanamboarana taratasim-panjakana momba ny tena (kopia nahaterahana, karapanondro, sns.) dia tsy maintsy hatevenina, indrindra any ambanivohitra izay misy kaomina misandrahaka amina kilometatra maromaro tsimivadimandry ka mahafaoka fokontany maro be fifampikasohana voalohany amin'ny vahoaka.

Ny tahan'ny tsy fandraisan'anjaran'ny vahoaka amin'ny fifidianana
dia loza be mitatao ho an'ny demokrasia

Ny fanabeazana ho an'ny fifidianana, ny lisitry ny mpifidy, ny fahazoana vaovao, dia mampandray anjara ny vahoaka amin'ny fizotran'ny demokrasia. Ny tsy fahampian'ny mangarahara dia manamora ny ady ifanaovan'ny mpanao politika lany henatra sy romotra haka fahefana.

Ny fotoana mialoha ny fampielezan-kevitra sy ny fampielezan-kevitra
dia tokony harindra amin'ny andron'ny fandrosoana

Efa ilaozan'ny toetr'andro ny fampielezan-kevitra voafetra ho andro vitsivitsy, sy ho peta-drindrina fanao fahiny. Tokony hohamafisina sy hohatsaraina ny lalàna mifehy ny fampiasana teknolojia vaovao sy ny fidiran'ny kandida any amin'ny haino aman-jery.
Mibahan-toerana ny PNUD ka mampisalasala
ny tena fahaleovantenan'ny CENI-T sy ny an'izay ho dimbiny

Tsy tokony hiankina amin'ny safidin'ny mpanatanteraka ny famatsiam-bola ny dimbin'ny CENI-T, ary ny fandraisana ny fanampiana avy amin'ny mpamatsy vola dia tsy tokony hahatonga ny andrim-panjakana miandraikitra ny fifidianana ho mpangataka voageja tanteraka ary tsy manana fahefana. Tsy maintsy atao any aoriana any izay hahafahan'ny Malagasy miantoka ny vola hanaovana ny fifidianana malagasy, ary ampandraisina anjara amin'izany ny hery velon'ny firenena rehetra.

Ny fandroritana ny lalàna dia manakana ny fifidianana tsy hangarahara ary tsy mampitovy ny fahafahana handresy

Afa-tsy raha misy antony lehibe voamarina, ny fanovana ny fepetra mifehy ny fifidianana (amin'ny alalan'ny lalàna, didy na hitsivolana) dia tokony tsy ho azo atao fara fahakeliny enim-bolana, herintaona akory aza, mialoha ny datin'ny fifidianana : manome tombiny ho an'ny antokon'ny fitondrana ny fanovana atao amin'ny fotoana farany indrindra ary manimba ny mangarahara sy ny fitoviana amin'ny fifaninanana. Tokony ho voarakitry ny Lalàm-pifidianana avokoa ny fitsipika lehibe rehetra mifehy ny fifidianana, ary ny fitsipika ampiharina arakaraka ny toerana hasiana olona (Filoha, mpanao lalàna, kaominaly/monisipaly, CTD) ka tsy tokony hiova na hiankina amina lalàna hafa.

Tsy azon'ny mponina ny fomba fandatsaham-bato
ka tsy miantoka ny fisoloan-tena

Manakana ny tamberin'andraikitra ho an'ny olom-boafidy ny fifidianana lisitra amin'ny fifidianana solombavambahoaka sy ny vondrom-bahoaka itsinjaram-pahefana, satria, afa-tsy ny loha lisitra, dia tsy misy fantatry ny ankamaroan'ny mpifidy ny kandidà. Tsy miantoka ny fisoloan-tena koa io. Ohatra ny mpanolotsainan'ny tanàna eto Antananarivo dia mety tsy hahitana mpanolotsaina monina any amin'ny boriborintany enina mitovy isa.
Ny tsy fanaovana afa-tsy fihodinana tokana amin'ny fifidianana dia mahatonga ny olom-boafidy tsy hahasolo tena ihany koa no hiafarany satria mahalana izy no mahazo ny antsasamanilan'ny vato manan-kery.
Manembantsembana ny fahafahana mitondra izany ary ny hiafarany dia fikambankambanana aorian'ny fifidianana izay hanjakan'ny fanararaotana sy ny vola.

Ny fanatanterahana ny fifidianana
dia tokony hiandany kokoa amin'ny mpifidy

Tsy maintsy averina dinihana manontolo ny fanatanterahana ny fifidianana eto Madagasikara. Tsy maintsy hatsahatra ny famoahana lalàna saro-draisina, ny andrim-panjakana mifanitsaka (CENI, minisiteran'ny Atitany, Fitsarana ny fanjakana), ny gazety miandany tanteraka na manoso-potaka mihitsy aza, ny fampielezan-kevitra mamerina ho zaza bodo, ny tsy fahampian'ny vaovao, ny fikitikitihana ny lisi-pifidianana, sns. Ny mahazo tombony amin'ireny sakantsakana rehetra ireny dia ny mpanao politika vitsy kely izay tsy mikendry ny ho mendrika ny vaton'ny mpifidy velively fa ny hampiasa azy hanatrarany ny tanjony manokana.
Tsy maintsy atao koa izay hampitovy ny zara vintan'ny kandidà ka hoferana ny fandaniana be indrindra ho an'ny fampielezan-kevitra ary takiana ny mangarahara ny amin'ny loharanom-bola ampiasain'ny antoko politika.
Tsy ny hitsikera ny fifidianana tamin'ny volana jolay 2015 akory no tanjon'ireo izay manao sonia etsy ambany fa ny hitaona ny mba handinihana tsirairay ny seho voalaza etsy ambony. Ny soso-kevitray dia ny hananganana vondrom-paritra hiara-mandinika ny nety sy ny tsy nety mba hahafahana milaza izay tolo-kevitra tokony hatsofoka any amin'ny lalàna, ary koa mba hiverenan'ireo vondrom-paritra ireo ihany mijery indray ny tolo-dalàna alohan'ny hanaterana azy any amin'ny Antenimiera. Manantena ny fanohanan'ny fiarahamonina iraisam-pirenena sy ny fampahalalam-baovao ary ny fanjakana sy ny fiarahamonim-pirenena izahay amin'ny fanatanterahana izany fihaonana izany.

Antananarivo, 28 aogositra 2015

Fanjakan'i Baroa sa Fitondran'ny Barofo ?

Soamiely Andriamananjara — 2015-08-04T05:00:00Z

Ny Fanjakana toy ny salaka enti-mihosy : Refarefaina, azon'ny fotaka ; Henjanina mafy manapaka andilana.

Tato ho ato dia miverimberina matetika eny ambavan'ny namana mpanara-baovao ny hoe korontana lavareny tsy misy fiafarany ny eto Madagasikara, ka mila fanitsiana ara-drafitra kitakitana. Vaky barara ny mpiondana resaka politika fa toa zary lasa fitondrana baranahiny tsy misy lalána no mijoro, toa fitondrana tsy mahafehy ny tany sy ny fanjakana, hany ka lasa manao izay danin'ny kibony ny mpitondra ary manao izay saim-patany ny vahoaka. Moa va tsy izany no antsoina hoe Fanjakan'i Baroa ?

Rehefa mandeha moa ny resaka toy izany dia mazána misy mampandroso foana ilay hevitra hoe mila mpitondra matanjaka afaka manatanteraka tetikady efa mati-paika isika ; mpitondra mahefa afaka mamerina amin'ny tokony ho izy indray ny fanajana ny lalàna sy ny fanarahana ny fitsipika misy ; mpitondra mahafehy ny mpanohitra fa tsy hanaiky ho rebireben'ireo isak'izay mahatsiaro. Misy mihitsy aza milaza fa tsy mety amintsika loatra ny demokrasia manjaka-vahoaka, fa rafitra jadona manjaka-tokana no sahaza antsika izao.

Raha tsorina dia hoe tsy ho tafavoaka mihitsy hono ito Dago-dagontsika ito raha tsy fitondrana jadona mihitsy no apetraka eto. Misy maha-marina azy, ary mety handresy lahatra, tokoa aloha io tsanga-kevitra io raha zohina amin'ny ankapobeny. Mila mpitondra hendry, kinga, sy mahay i Madagasikara. Tsy ampy anefa izany. Tokony hanana tanjaka sy fahafahana tanteraka hampiantra izany fahendrena sy fahaizany izany izy, mba tsy ho lany fotoana amin'ny adivarotra sy kajikajy polifika fotsiny.

Mila mitandrina ihany anefa isika fa sao dia Kagame no antsoina, ka Mugabe no manoina. Mila mailo ihany isika fa sao dia miala ny fanjakan'i Baroa dia miditra ny fitondran'ny Barofo. “Inn ku zany ?” hoy ianareo mantsy ahy.

Ny fitondran'ny Barofo dia karazana jadona na fanaparam-pahefana atao an-keriny sy an-terisetra. Izany hoe miliba manao izay saim-patany ny tompom-pahefana, ary manao didin'ny be sandry ny mpitondra fanjakana. Manao angovy, hoy ny sasany. Manao ambozizy, hoy kosa ny hafa. Raha toa moa ka mpitondra hendry sy mahay, manana vina mazava sy tetikasa matotra no manao didiko fe lehibe, mety ho azoazo ihany. Raha sendra ny mpaminany sandoka, na mpisoloky sy mpangalatra kosa no manao anjolofo, dia eo isika mianankavy no ho raisina.

Ny olana dia tsy misy fomba ahafantarana mialoha hoe iza no tena izilay, ary iza no fosika. Iza no hijery ny soa iombonana, ary iza no tsy hijery afatsy ny tombotsoany manokana ? Iza no Lee Kuan Yew na Park Chung-Hee, ary iza no Mobutu Sese Seko na Jean-Bédel Bokassa ? Tsy isika ireto ihany ve no nilaza fa “Izay rehetra tonga eo, toa mpangalatra avokoa” vao tsy ela akory izay ? “Ny anarana no mody ovaina kanefa toa i Kotozafy ihany no Lekisisy” hoy koa isika. Tena azontsika antoka ve fa misy ilay atao hoe “Jadon'olon-kendry” tadiavintsika io ? Na misy aza io, zana-kavan'iza no ampiakarintsika ho mpitondra tsy refesi-mandidy eto amin'ny tany sy ny fanjakana ? Ny longonay sa ny akolitanareo ? Iza no tena milay ka sady atrehi-maha-efa, no iamboho-mahavita ?

Marina tokoa fa ao anaty fahamehana tanteraka ny firenena, manjaka loatra ny fahalovana sy ny gaboraraka. Rariny tokoa raha mitady fanavaozana sy fanována ny rafitra politika misy ny vahoaka. Misalotra randrana manendrika ny hafa anefa isika raha toa ka dedadedaka maka tahaka anjambany ny rafitra demokratika tandrefana. Naman'ny mitsambiki-mikipy kosa isika raha toa ka mikiribiby sy miazakazaka hisafidy rafi-pitondrana jadona (na jadon-olo-mihaja io na jadon-jiolahimboto). Rafitra mifanaraka amin'ny soa toavina Malagasy ka mifanentana tsara amin'ny zava-misy eto Gasikara no ilaintsika tadiavina, raha ohatra ka tena norma.

Sarobidy loatra eo amin'ny fifampitondrana sy ny fiaraha-miaina eto Madagasikara ny fifampidinihana, ny fifanakalozan-kevitra, ny teny ierana, ary ny marimaritra iraisana. Eny mety maka fotoana ireny, kanefa ireny no arofanina napetraky ny Ntaolo hiarovana ny kely tsy mba mamindro ; ireny no fomba ahazahoana maka ny hevitry ny valalabemandry ; ireny no antoka hiarovana ny zon'ny maro an'isa tsy ho potiky ny amboletran'ny vitsy an'isa ; ireny koa anefa no itsinjovana ny vitsy an'isa tsy ho semporin'ny maro an'isa ; ireny no maha-isika antsika. Na ilay Dimbaka avy any Kaloy iny aza anie hono dia nahavatra niera tamin'ny vahoakany hatrany rehefa nandray fanapahan-kevitra goavana. “Moa tsy izany ve, ry Ambanilanitra ?” hoy izy. “Marina izany !” hoy ny vahoaka.

Manjaka vahoaka ve ? Sa manjaka tokana ? Sa manjaka doria ? Sa fitondran'ny Barofo ? Sa fanjakan'i Baroa ? Sa fitondrana manara-penitra ? Izay laniera eo ka hifanarahana sy eken'ny be sy ny maro dia mety aminay e !

KATSO-22

Soamiely Andriamananjara — 2015-06-05T03:00:00Z

Ny antony mety mampikatso ny fanatsarana ny tontolo politika eto Madagasikara.

Asa ianareo raha efa namaky ilay bokin'i Joseph Heller hoe Catch-22. Tamin'ny ady lehibe faharoa no niseho ny tantara. Nisy miaramila vitsivitsy nilaza tamin'ny lehibeny fa tsy te hiantafika. Dia namaly ny komandy fa tsy olana izany fa afaka misafidy ny tsy ho any antsahanady ireo izay tsy te ho any raha toa ka mahafeno ny fepetra. Mila manantona mpitsabo fotsiny izy dia mangataka fitiliana hanaporofoana fa mitapy na adala. Misy fandrika kely anefa fonoson'io fepetra io : matoa ilay miaramila mametraka fangatahana fitiliana dia midika izany fa tsy adala izy (satria ny olona adala mantsy tsy mahafantatra fa adala ny tenany). Ary satria izy tsy adala dia tsy afaka mitsaoka an-daharana fa tsy maintsy mandeha any antsahanady. Izay ilay Catch-22 : tsy misy fomba ahafahana miala fa tsy maintsy miantafika daholo na ny hendry, na ny milaza ny tenany ho adala, na ny tena adala.

Lasa teny fampiasa andavanandro izao ilay hoe Catch-22 entina milaza fisehon-javatra iray manahirana na tiana ovaina kanefa tsy azo ialàna noho ny rafitra misy na ny fitsipika mifanipaka napetraka. [ohatra : Tratry ny Catch-22 ny tanora vao avy nahavita fianarana. Tsy mety mahazo asa izy satria izay manana traikefa ihany no raisin'ny orinasa hiasa. Raha tsy miasa anefa izy dia tsy hahazo traikefa mihitsy.] Indraindray koa io teny io dia milaza safidy sandoka ka na inona na inona lalana finidy dia mitovy ihany ny vokany.

Raha miresaka an'io aho dia tsy hoe akory fitiavana ny handrebireby anareo fotsiny, fa mba te hizara teoria kely tsotsotra izay mety ahafahantsika manazava ny antony mampikatso (mikatso-22) ny ezaka sy paikady maro izay natao mba hanavaozana ny tontolo politika eto Madagasikara.

Aleo angamba tonga dia tsorina ny resaka. Misy zavatra tsy mandeha amin'ny laoniny mihitsy eo amin'ny fanaovana politika, mba tsy hilazaina hoe filalaovana polifika, eto Madagasikara. Maloto ny tontolo politika eto ka mila fanitsiana ara-drafitra maika sy goavana. Na eo amin'ny resaka vola sy kolikoly izany, na eo amin'ny resaka firehan-kevitra, na eo amin'ny resaka fifampitondrana eo anivon'ny antoko politika aman-jatony. Zava-misy tsy azo lavina ireo.

Aleo koa aloha atao mazava fa tsy izay rehetra manao politika akory dia olon-dratsy. Tsy ny solombavambahoaka rehetra akory no manana toe-tsaina lomorina. Maro ny mpanao politika Malagasy no tena tia tanindrazana. Zava-misy tsy azo lavina koa ireo. Rehefa tena fakafakaina dia misy karazany roa ny politisianina misy eto amintsika. Misy ny idealista, dia misy ny mpikaraman'ady. Ao ny bonaika (na pondro), dia ao koa ny fatsora (na fetsepy).

Etsy andaniny aloha, misy ireo azo lazaina fa olona tena mikatsaka fandrosoana sy fivoarana ho an'ny firenena ; olona tena te hanampy ny mpiray tanindrazana aminy ; olona tena te hanova ny fomba fikirakirana politika eto Madagasikara. Matetika izy ireny dia manana vina mazava sy soa toavina mafonja heveriny fa mendrika ny firenena”Š—”Štoka-po izy ka tsy mba tia milefitra na miolakolaka fa mikiribiby miaro izany idealiny izany. Tsy tia mandray vola sadasada fihaviana na mamofopofona kolikoly na halatra izy ireny ; ka sahirankiran-dava izy manao fampielezan-kevitra satria tsy manana sponsors matanjaka rehefa injay tonga ny fifidianana.

Etsy ankilany kosa indray, misy ireo tsy misaina hafa tsy ny tombo-tsoany manokana ; tsy dia miraika loatra amin'izay mety ho soa iombonana ; tsy dia taitra loatra amin'ny fanatsarana na ny fanadiovana ny tontolo politika Malagasy. Mazàna izy ireny dia olona kinga saina sy mahay miresaka ary havànana amin'ny kajikajy politika”Š —”Š mahay milomano ary tsy mena-mivadika sy mamingana afara mihitsy izy. Mazàna koa izy ireny dia tsy sarotiny na mifidifidy mpamatsy vola ka afaka migalabona tsara mampifaly vahoaka rehefa fifidianana. Mazàna izy ireny no mivoaka mpandresy.

Raha ny hevitro dia tafahitsoka lalina ao anaty karazana Catch-22 ny tontolo politika Malagasy : Lo tanteraka ilay rafitra ka mila amboarina, kanefa io fahalovana io indrindra mbetika no lasa vato misakana an'izany fanamboarana izany.

Ireo izay manana finiavana hitondra fanatsarana dia matetika tsy manana ny hery politika hanaovana an'izany. Firifiry moa ny olom-pirenena vao misandratra eo amin'ny sehatry ny politika no entanim-po sy fanahy ka manambara ho ren-tany ho ren-danitra fa hanadio ny fomba fanaovana politika eto Madagasikara. Vetivety anefa izy ireny dia mahatsapa fa tsy ho anisan'ireo izay afaka hanavao ilay rafitra mihitsy raha tsy vonona hilalao ny kajikajy, ny risoriso, ny takla deriera, ary ny kolikoly politika ”Š—”Š kanefa anie dia ireny lesoka ireny indrindra no tiany ahitsy e ! Catch-22 io.

Ireo izay manana ny tanjaka politika sy fahefana ahafahana manova ilay rafitra maloto kosa anefa dia tsy miraika loatra hitondra fanavaozana satria mahazo tombony amin'ny fahalovan'ilay rafitra. Rehefa tafiditra ho anisan'ireo olona afaka manitsy ilay rafitra ny mpanao politika dia mahazo fafiny sy tsirony ka lasa mora manadino ilay idealy nanentana azy teny am-piandohana, dia tsy inona fa ny hanadio ny tontolo politika Malagasy ; dia lasa variana milomano ao anatin'ny pasy tolaka, ny didy antsy, sy ny kopy soroka ary ny fombafomba politika izay tokony amboarina. Mbola Catch-22 koa io.

Mila manao safidy lalina sy sarotra ny mpanao politika : hifikitra amin'ny soa toaviny ve, sa hiolakolaka toy ny politisianina fatsora ? Toa safidy fôsika ihany anefa izany : Raha mijaridina mijoro amin'ny idealiny izy dia tsy hahavita hanova n'inon'inona satria angady mondro tsy mahatapa-kahitra ; Raha manaraka ny fomba fiasan'ireo mpanao politika efa matanjaka kosa anefa dia tsy hanova n'inon'inona satria hahazo tombony amin'ilay fahalovana. N'inon'inona làlana finidiny dia mitovy ihany ny vokany : tsy voahitsy ilay rafitra tian-kovaina. Mbola endrika Catch-22 koa io safidy fosika io.

Izay sy izay ary no mba heveriko fa mampikatso-22 ny ezaka na tetika entina manitsy ny fanaovana politika eto : Tsy afaka manova raha tsy tafiditra ao anatin'ilay rafitra, kanefa izay tafiditra ao anatiny dia tsy te hanova. Dia hilaza izao ianareo hoe inona ary no vaha-olana. Eo indrindra isika izao.

Miverina indray ilay ambodia mitafy hodin-janak'ondry

2013-09-13T04:42:11Z

Nilaza azy ho tia tanindrazana, mpiaro ny mpitrongy vao homana (marxiste), mpiaro ny tany madinika (tiers-mondiste) hatrany Atoa Ratsiraka tamin'ny taona 1975. Raha nikabary izy anefa tamin'ny taom-baovao 2001 teny Iavoloha (jereo Madagascar Tribune tamin'ny 13 janoary 2001) dia nibaboka fa tsy sitrapony velively izany. Fisehoana ivelany fotsiny ihany satria efa nosafidian'i Lafirantsa,amin'ny maha-zanaka PADESM azy,izy hitazona ny tombontsoany (i Lafirantsa) taorian'ireny hetsi-bahoaka tamin'ny 1972 ireny. Ny fialana tamin'ny « zone franc », izay lazainy fa antony ankahalan'i V.Giscard d'Esteing azy, anie ka fandaharan'asa napetrak'i Lafirantsa mihitsy e ! Niafara tamina « dévaluation » mihoa-pampana izany fialana tamin'ny « zone franc » izany, ka nampitotongana ny vidim-bokatra teo amin'ny sehatra iraisam-pirenena, ary i Lafirantsa no nahazo tombony voalohany tamin'izany. Ary na ny anaran'ny vola aza dia mbola notazoniny ho « franc » ihany.Toy ny nataon'i Lafirantsa tany Giney tamin'ny nitondran'i Sékou Touré ihany no nataon'i Lafirantsa teto fa ny endriny no samihafa. Ny tany Giney dia vola sandoka maro no nohaparitahany teo amin'ny tsena ginehana, ka nampitotongana ny vola tany amin'io firenena io ihany koa (jereo ny horonantsary « Françafrique », ny nambaran'i Maurice Délauney ambasadaoro Firantsay tany Gabon). Ny fitakian-dRatsiraka an'ireo tany manodidina (îles éparses) indray dia natombony tamin'ny 1975 saingy tsy notohizany intsony nandritra ny 16 taona sy 5 taona nitondrany ny Firenena. Ny pôlitikan'ny « investissement à outrance » izay nampiariny no nahatonga an'i Madagasikara ho bokan'ny trosa, ka nampandohalika tanteraka antsika. Koa raha manome vahaolana izy ankehitriny ka milaza ho efa nifampiresaka tamina mpampiasa vola vahiny (investisseurs), mba hananan'i Madagasikara ny fahampiana ara-tsakafo, dia handringa ihany izany raha tsy miaraka amin'ny fiovana rafitra. Raha tsy mipetraka ny fiandrianan'ny vola malagasy dia mbola ho avy indray ny « dévaluation ». Raha tsy omena vahana ireo Malagasy mpanangana orin'asa ho an'ny tsena anatiny dia hiankin-doha foana ihany isika. Ary iza moa no milaza fa na dia ireo mpamatsy vola ambarany ireo aza dia tsy hitady tombon-tsoa mihoa-pampana toy ny nataon'ireo orin'asa vahiny maro mpitrandraka harena teto Madagasikara hatramin'izay ? Ary angamba mbola ho mpamatsy vola firantsay ihany ny ankamaroan'ireo.

Ankehitriny indray, tao amin'ny « invité du zoma », dia miseho azy ho mpanohitra ny fitsabahan'ny vahiny sy ny baikon'i Lafirantsa Atoa Ratsiraka.

Navoakany tamin'izany ny tsiambaratelo vitsivitsy eo amin'ny fifandraisan'i Lafirantsa sy i Madagasikara. I Lafirantsa hatrany no mbola nampanala sy nametraka izay ho filoham-pirenena malagasy nifandimby hatramin'ny fahaleovantena no mankaty. Izany hoe ny fomban'ny « firantsafirika » (françafrique) foana no mbola hampiarin'ny Firantsay eto Madagasikara hatramin'izao 2013 izao.

Voalazany tao ohatra fa « niangaviana » izy (nobaikona na nirahina no tena marina) hanampy an-dRajoelina hanala an'i Ravalomanana tamin'ny 2009. Ary dia nataony izany. Izy ihany koa no nanambara fa nibaboka ny nenininy taminy Atoa Gilles d'Humières,ambasadaoro firantsay tamin'izany,raha nanosika ny hetsi-bahoaka tamin'ny 1991 i Lafirantsa. Tamin'ny taona 2011, araka ny fitantarany ihany, dia efa nasain'i Lafirantsa hody eto Madagasikara izy amin'ny maha mpamita iraka kingalahan'i Lafirantsa azy. Tanterany ny ampahany voalohany amin'ny iraka nampanaovina azy ankehitriny, dia ny hanome lanja ny « fahamarinam-pototry » ny fanalana an'i Lalao Ravalomanana tsy ho kandidà. Raha mbola tsy avelan'i Lafirantsa mody ihany izy izao (tsy mahazo « visa ») dia mino izahay fa mbola misy irika hafa indray hampanaovina azy. Raha zohina ny toerana nametrahan-dRatsiraka ny tenany omaly dia tsy mbola mankasitraka io fifidianana amin'ny 25 ôkitôbira io izy. Midika ve izany fa mbola tsy manana ny kandidà hotohanany i Lafirantsa ka mila hakisaka ny fifidianana ? Na misy antony hafa mety tsy hahatontosana io fifidianana io ve ka i Ratsiraka no ho vahaolana fiandrin'i (roue de secours) Lafirantsa amin'ny alalan'ny fihaonana an-tampony (conférence au sommet) izay vohiziny ?

Na ho inona anefa na ho inona ho fihetsiny na ho inona, ny mazava amintsika vahoaka dia tsy i Ratsiraka, mpamita iraky ny mpanjanaka amin'ny endriny vaovao velively no handeha hoantenaintsika hitondra vahaolana amin'ny fahantrahantsika. Ary fantatry ny SADC tsara fa mpamita iraka izy ka tsy nahamenatra azy ireo ny nitamby azy 1,5 Millions d'Euros mba hanaovany sonia ny tondro zotra. Amin'ny olona mpampita iraka toy itony mantsy dia ny irak'izay sahy manindry vola ambony ihany no tanterahany. Koa aoka isika tsy hovoafitaky ny teny tsara lahatra, ny fampiasehoam-pahaizana teny vahiny, sy famerenana tenin'olo-malaza.
Isika vahoaka no tokony handray an-tanana ny hoavintsika, handray ny fahefana, hamaha ny olana eo amin'ny andavanandrom-piainantsika. Ary tsy ho voarebirebin'izay fifidianana amboamboarina akory isika !

Front de Libération Nationale (FLN) na Vava ady Fanafaham-pirenena
Tsy misy vahoaka resy eo amin'ny taniny !

Antsoy ny laharana finday :
034 20 429 49 – 033 28 750 01 (Tsy mandray antso avy amin'ny laharana miafina)
Na manorata imailaka amin'ny flnmalagasy@gmail.com
Na tsidiho ny facebook Fanafaham Pirenena
Na (ho antsika eto Antananarivo) tongava ao amin'ny Foibe OTRIKAFO isak'Asabotsy amin'ny 10 ora sy sasany

Avy amin'ny « Raiamandreny Mijoro »

2010-05-29T04:27:45Z

Izahay raiamandreny vitsivitsy, izay nihaona ary niara-nidinika dia miray fo sy tery am-panahy hampita aminareo mpiray tanindrazana aminay izao fanambarana sy antso izao :

Iza moa izahay ?

Raiamandreny vitsivitsy eo amin ‘ny fiaraha-monina sy ny fivavahana ary ny sokajin'andraikitra samihafa izahay. Samy hafa ihany koa ny faritra niavianay. Tsy mitovy ny firehankevitra anananay. Tsy misolontena ny antokom-pivavahana na ny faritra niavianay avy koa fa miteny amin'ny maha raiamandreny anay. Ny antony manosika hiombom-peo amin'izao fanambarana sy antso izao dia tokana ihany : ny fahatsiarovan-tena ho raiamandreny ka tsy afa-miala andraikitra fa entanin'ny fitiavana an'i Madagasikara sy ny Malagasy. Mahatsiaro ho mangirifiry miaraka aminareo rehetra amin'izao manjo antsika mianakavy ankehitriny izao. Izahay koa dia misokatra amin'izay raiamandreny te-hanatevin-daharana anay ka miombom-po aminay amin'izao fanambarana sy antso izao.

Ry mpiray Tanindrazana malala.

– Mila raiamandreny mijoro ho amin'ny famaranana ny krizy ny tanindrazana

– Mila raiamandreny mijoro mba hamerina ny soatoavina maha malagasy antsika ny mpiray tanindrazana amintsika.

Andao isika hifampitantana

Dimy ambin'ny folo volana izay no naharetan'izao krizy lalovantsika izao :

Fahasimbam-pananana, rà nandrika, herisetra, fifanaratsiana, adilahy, fifanenjehana, fifankahalana, teny mankarary, ozona, fahantrana efa ha-tenda. Mbola hotohizana ihany ve ? Heverinay fa hiara-miteny aminay ianareo ka hihiaka hoe : aoka izay ! tsy miady olom-bodo fa izay to fo mpamosavy. Andao isika hifampitantana hanorina an'i Madagasikara vaovao

Andro sisa no isaina dia hankalaza ny faha-50 taona niverenan'ny fahaleovantenantsika izay sady faha 50 taonan'ny tafika Malagasy rahateo .Endrika toa inona no hiarahantsika mankalaza izany ?

– Ary inona no sary tiantsika raiamandrany avela ho lova ho an'ny taranaka ankehitriny sy ho avy ?

– Moa tsy Malagasy mifampitantana sy mahay mifandamina, ary afaka hirehareha amin'ny maha-malagasy azy va ?

Inona no ataontsika ?

Tianay holazaina etoana ary ekenay tanteraka fa tsy hoe izao isika vao hihetsika.

Nandritra izay krizy izay, dia efa nisy tokoa ny zavatra efa natao :

– Tao ireo fikambanana samihafa nanao antso, nivory, namoaka fehin-kevitra na olon-tsotra izany na antoko politika na fiaraha-monim-pirenena.

– Nisy ireo hetsika fampihavanana na teto an-toerana, eny hatrany ivelany aza.

– Tao ireo nataon'ny olon-tsotra, tao koa ny nataon'ny teo anivon'ny tafika sy ny maro tsy voatanisa…

Izahay dia mankasitraka izay ezaka rehetra vita sy mety mbola hatao ka hahasoa ity tanintsika ity. Atolotra ho an'izay rehetra sy nisahirana sy nandany ron-doha tamin'izay ny fisaorana sy ny fankasitrahana. Izahay dia manamafy fa tsy misy lalàna hahazoantsika mivoaka amin'izao krizy izao afa-tsy làlan-tokana dia ny làlan'ny fifampidinihana amin-kitsi-po itsinjovana ny ho avy tsaratsara kokoa ho an'ity tanindrazana malalantsika ity.

Ny hevitra tera-bary

Atolotray amintsika rehetra izay heverinay fa asa maika amin'izao fotoana izao :

Ny tanjona kendrena dia ny firosoantsika ho amin'ny Repoblika fahefatra, hisintona ny lesona rehetra hita fa tsy nampahomby ny Repoblika nifandimby isika nefa koa handray izay mety ho soa fianatra nandritra izay taona izay.

Aoka horaisina avokoa ny volavolan-kevitra avy amin'ny sokajin'olona rehetra ho fandrafetana izay ho Lalàmpanorenan'ny Repoblika fahefatra. Ireo volavola ireo no hiadian-kevitra sy hanaovana fanapahan-kevitra ao amin'ny fihaonambem-pirenena ary hanaovana fitsapan-kevi-bahoaka. Hisy dinika santatra handinihana sy handravonana ny hevitra voaray. Ankoatra ny fandinihana ny Lalàm-panorenana dia mety koa ny handinihana ao amin'ny fihaonambem-pirenena ireo hevitra hafa avy amintsika rehetra ka hita fa hahasoa. Santionany amin'izany ohatra :

– Ny fampihavanam-pirenena izay tsy maintsy atomboka nefa koa fantatra fa asa mitohy.

– Ny Amnistia

– Ny fomba hahazoana ny fankatoavana iraisam-pirenena. Izahay dia resy lahatra fa mahasoa antsika samy Malagasy ny mifampidinika eto amin'ny tanintsika. Mihevitra koa izahay fa ireo vahiny nanampy antsika dia tsy ho sarotiny alohan'ny tompony akory.

Ny zava-dehibe dia isika sahy miara-miteny hoe : aoka izay ny lasa, andao hiara-hidinika !

Mety ny hanaovana io fihaonambem-pirenena io alohan'ny 26 Jona 2010 mba hahazoantsika miara-mankalaza ny fetim-pirenena ao anatin'ny fitoniana sy fahamendrehana.

Hevirinay koa fa mahasoa ny firenentsika ny fijoroan'ny raiamandreny any amin'ny faritra rehetra eto Madagasikara satria tsy izahay ihany akory no raiamandreny, ary midadasika ny nosintsika. Ireto kosa anefa no aoka hotandremana toy ny anakandriamaso amin'ny fampijoroana izany :

– Ho olona tsy miandany amin'ny firehan-kevitra politikan'ny atsy na ny aroa fa miezaka hijoro amin'ny fampihavanana sy ny fahamarinanana ary ny maha raiaman-dreny azy.

– Ho olona vonona hihaino na dia ny tsy mitovy hevitra aminy aza ka hihazona mafy ny hoe ny hevitra no mety hiady fa tsy ny olona na oviana na oviana.

Izahay “Raiamandreny mijoro” dia vonona handray izay andraikitra mety ho tandrify anay noho ny tanindrazana iarahantsika manana. Ny hazo tokana hono tsy mba ala ary izay mitabe tsy lanin'ny mamba koa mandraisa anjara fa antsika rehetra i Madagasikara.

Amin'ny anaran'ny “Raiamandreny Mijoro”

Androany, 27 Mey 2010

LISITR'IREO NIARA-NIDINIKA SY NANAO SONIA

TILAHY Robert, Ancien Président de la HCC

Pasteur RAMINO Paul

Madeleine RAMAHOLIMIHASO

Gisèle RABESAHALA

Céline RAVAO

Général RAZAFITOMBO Léon

Docteur Péri RASOLONDRAIBE

Mpanjaka TSIARASO IV

OUSTAZ BOINA Idi Madi M'Zé (Prédicateur Musulman)

RAZAFINDRAINIBE Parson, Ancien Bâtonnier

Prôfesôra NJARA ERNEST

RANDRIANJANAKA Georges

Mompera RATONGAVAO Charles

Mpanjaka RAMASITRAKARIVO

Raharaha FIGN sy hetsiky ny mpitondra fivavahana

2010-05-22T04:09:43Z

Indray andro taorian'ny fifandonana namoizana ain'olona teny amin'ny Hery Vonjy Taitra Fort-Duchesne (FIGN) ny Alakamisy 20 may 2010 dia olona 10 no voasambotry ny Emmo/Reg tarihin'ny Kolonely Richard RAVALOMANANA noho ireo fandikan-dalàna tsy azo noleferina nataon'izy ireo.

Ny Lietenà Kolonely ANDRIANJAFY Raymond izay nitarika ireo mpioko teny an-toerana dia efa eo am-pelan-tanan'ny Sampam-pikarohana Heloka Bevava (Section de recherche Criminelle) Fiadanana miatrika ny famotorana miaraka amin'ireo namany vitsivitsy.

Olona fito hafa no efa nampidirina eny amin'ny Fonjan'Antanimora ny 21 mai 2010 ; sivily ny 06 ahitana Pasitera iray, vehivavy iray ary Zandary miasa eo amin'ny FIGN iray. Ireto no karazam-pandikan-dalàna nataon'izy ireo : « Assassinat, incitation des citoyen à la guerre par vois de presse Complicité, outrage à la force publique, attroupement sans autorisation, atteinte à la sûreté intérieur de l'Etat ».

Ankoatr'izany ; raha natao ny fisavana ny tranon'ny Lietenà-Kolonely RAYMOND teny Fort-Duchesne ny 21 mai 2010 maraina dia ireto no zavatra hita tao :

1/ - Miaramila efa nahavita fanompoam-pirenena teo anivon'ny Foloalindahy (Ex-militaire) telolahy tao an-tranony ka ny iray niravaka “MOHARA” feno fanafody gasy. Nisy fanafody tsy fantatra ihany koa tao anaty kesika nisy « grenade lacrymogène » ahitana vahona sy tavoahangy vitsivitsy misy ranon-javatra mahery fofona

2/ - Fiara tsy mataho-dalana roa marika PRADO miloko manga sy MITSUBITSU fotsy teo an-tokontany izay nampiasain'izy ireo.

3/ - « Tenue de combat » maromaro tao anaty sakaosy ary nisy galona Kolonely miaramila mbola vaovao sy beret rouge iray.

Ankoatr'ireo izay efa nampidirina am-ponja dia mbola mitohy ny famotorana mahakasika ity raharaha ity ary tsy mandry andro tsy mandry alina ny Emmo/Reg ho fampanjakana ny fandriampahalemana eto an-drenivohitra ka tsy hikoso-maso amin'ireo izay minia mandika lalàna.

Nangonin'i Valis

Razana tsy tafiditra tao am-piangonana

2009-11-14T05:35:22Z

Nodimandry tamin'ny Alarobia maraina i Ramose Donà, mpampianatra TAJEFI an'ny kilasy faha-3 ao amin'ny lycée Saint-Antoine Andravoahangy. Androany Zoma 13 novambra tamin'ny 12 ora no voatondro hialàn'ny razana tao an-tranony tao Soamanandrariny ary saika hentina hanomezamboninahitra an'Andriamanitra sy hatao veloma farany tao amin'ny EKAR Soamanandrariny alohan'ny handevenana azy any Ambatomanga. Marihina fa Komity ao amin'io Eglizy io ity olona nodimandry ity, ary mpitarika ny Tampikri ao amin'ny Lycée koa. Tamin'ny 12 ora sy sasany no tonga tao amin'ny EKAR Soamanandrariny ny razana, akory anefa ny hagagàn'ny fianakaviana sy ny mpanotrona fa efa natombok'ilay mompera afrikàna talohan'ny fahatongavan'ny razana ny absoute sy ny lamesa ary efa teo amin'ny vaki-teny voalohany vao tonga ny razana. Raikitra ny fifanazavàna satria amin'ny kristiana katolika dia misy dikany lehibe eo amin'ny lafiny finoana ny absoute, nefa dia latabatra foana no nataon'ilay mompera absoute teo. Tsy nanaiky moa ny fianakaviana ka dia noresahan'ireo Masera mpiandraikitra ny lycée Saint Antoine ny vikera tao amin'ny EKAR Andravoahangy ka dia nentina tany amin'io Eglizy Andravoahangy io indray ilay razana nanaovana ny absoute sy ny lamesa, notronin'ny fianakaviana sy ny namana. Avy eo vao nalevina tany Ambatomanga. Ho an'ny fianakaviana, dia toa tena tsy miraharaha ny fihavanana malagasy mihitsy ity Mompera Afrikàna ao amin'ny EKAR Soamanandrariny ity satria eo amin'ny fahoriana toy izao no tena ilàna azy nefa dia tsy nasiany hajany akory ity razana ity, nalahelo daholo ireo fianakaviana sy ny mpanotrona indrindra ireo mpianatra tonga marobe niaraka tamin'ireo mpanabe tao amin'ny Sekoly. Nohorakorahan'ny olona moa ity Mompera ity ary tsy fantatra na notohizany ihany ilay lamesa tsy nisy razana nony lasa ny razana na ahoana.

Dr Christian Hery Andrianarison
0331202141/ 0340629823
Ray amandrenin'ny Mpianatra, Lycée Saint Antoine

Atrik'asa fizarana traikefa momban'ny bà gasy

2009-11-12T04:05:50Z

Betsaka ny tanora mankafy ny Kalon'ny Fahiny. Te hahafantatra sy hifehy ny Ba Gasy. Sahirana ihany anefa izy ireo satria tsy tena mahafantatra sy mahafehy izany. Mora kokoa mantsy ny mamantatra ny hiran'ny avy any ivelany voizin'ny haino aman-jery andro aman-alina noho ny mamantatra ny Kalon'ny Fahiny sy ny Ba Gasy izay miha vitsy ny mahafehy sy mivoy azy, eny na dia ny eto an-toerana aza.

Vakomanitra malagasy feno sy an'ny Malagasy tanteraka anefa ny Ba Gasy. Manana ny maha izy sy mampiavaka azy. Azo rafetina tsara toy ny karazana mozika rehetra (classique, jazz…). Antsika Malagasy ka tokony harovana tsy ho tototry ny be fiavin'ny fanatontoloana. Tsy tokony hatao « horirik'Ambohimanambola ka ny tompony aza tsy tia azy ». Tsy tokony hatao « fiaron'ny tsy manan-kavana » ka ho fihinin'ny tena samirery. Fa kosa tokony ho zaraina sy haparitaka mba hahafantarana sy hankamamiana ary hiarovan'ny besinimaro azy.

Mahatsiaro manana anjara adidy sy andraikitra amin'izany ny Sakaizan'ny Piano, noho ny anjaran-toeran'ny piano eo amin'ny firafitry ny Ba Gasy. Manomana Atrikasa Ba Gasy ary ny Sakaizan'ny Piano, miaraka amin'ireo manana traikefa momba ny Ba Gasy. Izany no hatao dia ny handalinana sy hianarana ny fitendry piano Ba Gasy ary koa hamantarana sy hankamamiana ny fihirana ny Kalon'ny Fahiny. Ho anjara-birikin'ny fikambanana eo amin'ny fitondrana avo ny Mozika Malagasy.

Satria fizarana traikefa no atao dia antsoina handray anjara amin'izany ny efa mpitendry piano, na ny efa mahay na ny mbola hianatra Ba Gasy. Toraka izany koa ireo mpihira rehetra tsy an-kanavaka te hifehy ny Kalon'ny Fahiny, na mandeha irery iey na efa anati-na tarika (chorale…).

Hanentana ny atrikasa Atoa isany : Prosper RALAIARIMANANA, maintimolaly ATAUM, mpitendrin'ny SOLIKA ; Mbosa RABENASOLO, maintimolaly ATAUM, filoha mpamorona ny SOLIKA teo aloha, mpitarika an'i R'imbosa ankehitriny ; Tantely RAMAROMIANTSO, loka voalohany fifaninanana piano Ba Gasy, mpitendrin'ny SOLIKA ; Feno RAVONINARIVO, loka faharoa fifaninanana piano Ba Gasy, mpampianatra piano Ba Gasy ao amin'ny CGM Analakely. Hisy ihany koa mpanakanto manana ny maha izy azy eo amin'ny Ba Gasy antsoina manokana hizara ny traikefany mandritry ny atrikasa. Ary toy ny atrikasa rehetra dia namolavola tahirin-kevitra (atontan-taratasy, oronam-peo…) ny mpikarakara hanankinana sy hanamoràna ny fomba fiasa.

Ho tanterahina ao amin'ny CGM ny asabotsy 14 sy 21 ary 28 novambra 2009 ny atrikasa. Manomboka amin'ny 9H30 hatramin'ny 11H ho an'ny mpitendry piano ary amin'ny 11H hatramin'ny 12H30 ho an'ny mpihira. Ho fehezina amin'ny seho iombonana sy misokatra ho an'ny besinimaro ny atrikasa ny asabotsy 28 novambra ihany manomboka amin'ny 16H30.

Raisina ao amin'ny Sakaizan'ny piano CGM ny fisoratana anarana.

Azo atao koa ny mila hevitra amin'ireo mpanentana :

Prosper RALAIARIMANANA, 032 42 416 92, pro.ralai@yahoo.fr

Mbosa RABENASOLO, 034 01 266 91, rimbossa@yahoo.fr ;

Tantely RAMAROMIANTSO, 032 02 293 58, tantely_rivo2@yahoo.fr ;

Feno RAVONINARIVO, 032 11 177 36.

Taratasy misokatra

2009-04-06T02:58:39Z

Tsy telo izay iray fa telo ray. Malagasy telo Dada. Malagasy telo Baba. Malagasy telo Dadilahy. Malagasy telo Raiamandreny. Sambatra be isika Malagasy. Sambatra mihitsy isika raha samy sambatra amin'ny vahoaka sy ny Firenena manerana ny tany.

Tena tsara ary tiako be ny soso-kevitr'i Alain ANDRIAMISEZA tamin'ny Invité du Zoma omaly tamin'ny TV Plus nanoloana an'i Onitiana REALY. Hoy izy : “Mitodika amin'ireo Prezidà telo lahy voafidim-bahoaka “ara-dalàna” ny masontsika Malagasy tsivakivolo” . Tsy iza izany fa Andriamatoa isany, arakara-jokiny : ZAFY Albert, Didier RATSIRAKA ary Marc RAVALOMANANA. Tena marina be ny azy fa mitodika any amin'ireo RaiamandreniBe telo lahy ireo ny masontsika Malagasy ankehitriny. Na tiantsika na tsy tiantsika.

Matoky marimarina isika rehetra fa any amin'izy DADILAHY TELOLAHY IREO ( samy efa manan-jafikely izy ireo) ny fanalahidin'izao krizy sy fifanolanana politika lalina sy makadiry mampidi-kizo antsika Malagasy izao. Olana politika goavana izy ity, ka tsy maintsy ALA-OLANA POLITIKA irery ihany no hamahana azy. Fa tsy amin'ny alalan'ny herisetra sy ny fitaovam-piadiana. Na sanatria amin'ny fifamonoana sy fifandripahana ary fifamaliana faty tsy misy farany eto. Fifampidinihana tokana ihany no lalan-tery tsy maintsy hizorana.

Takiantsika Malagasy ary izy telo lahy RAIAMANDRENIBE ireto hanome ohatra velona antsika ka hitari-dàlana antsika mankany amin'izany làlan'ny FIFANATONANA sy FIFAMPIDINIHANA ary FIFANDAMINANA sy FIFAMPIHAVANANA mbamy ny FIFANAZAVANA ARA-PAHAMARINANA sy FIFAMELANA HELOKA izany. Satria tsy misy tsy diso izay mandia ny tany, fa izay mivari-lavo sy mikiry biby no adala indrindra. Tsy mila tafika SADEC izany, tsy mila tafika firenena mikambana, tsy mila tafika afrikanina, tsy mila Francophonie,tsy mila Frantsay, tsy mila Vatican, tsy mila Amerikanina sy Sinoa, fa vitantsika Malagasy samy irery ihany. Adidy aman'andraikitrintsika rahateo.

DINGANA VOALOHANY : Tsy misy FEPETRA MIALOHA na préalable hoy ny Vazaha, fa samy manao fanambarana mitovy tsisy valaka izy roalahy Prezidà Didier RATSIRAKA sy Prezidà Marc RAVALOMANANA any am-pitan-dranomasina misy azy avy any manao hoe : Nohon'ny Hasin'i Madagasikara Tanindrazana Iombonana sy ny tombotsoa ambonin'ny vahoaka Malagasy monina ao aminy,dia vonona amin-kitsi-po sy amim-panetren-tena ary am-pahibemaso sy tsy noterena izahay mirahalahy, aty am-pitandranomasina aty, fa hifanatona sy hifampidinika ary hifandamina sy hifampihavana, ka hifanazava ara-pahamarinana ka hifamela heloka mba ho ohatra velona sy modely hoan'ireo Malagasy tsivakivolo sy tsy misy avakavaka mpiray rà sy mpiray tanindrazana aminay any an-tanindrazana sy miparitaka maneran-tany.

Dia manao fanambarana tsotra nefa miezinezina feno hasina sy feno fanahy amam-pahendrena Malagasy toy izany koa ny Prezidà ZAFY Albert eto an-tanindrazana. Ny azy soloiny fotsiny hoe izahay TELO mirahalahy, ny hoe izahay mirahalahy aty am-pitandranomasina aty. Izy tsinona no zokibe mpampihavana. Voninahitra lehibe omena azy izany. Ary hetsika fihavanana efa notakiany hatry ny elabe izany. Izany no maha Filohan'ny CRN azy. Komity ho amin'ny Fampihavanam-pirenena. Aoka tsy ho adinointsika izany.

Atao an-tsoratra io fanambarana tokana sy mitovy io. Dia vakian'izy telo lahy any amin'ny toerana misy azy avy. Farany dia samy manisy Sonia ny azy. Aparitaka eraky ny fahitalavitra sy radio ary gazety manerana an'I Madagasikara izany hetsika tsotra nefa mahate-hidera asehon'izy telo mirahalahy izany mba ho fantatry ny Malagasy rehetra tsy vakivolo. Avoaka amin'ny gazetim-panjakana aza raha ilaina.

DINGANA FAHAROA : Mifampiantso an-tariby aloha ary alefa mivantana aty Madagasikara toy ny fanao mba ho ren'ny Malagasy rehetra. Mifampirary soa sy mifanao rendez-vous. Ary avy eo dia mifanatona amizay tokoa izy mirahalahy Prezidà Didier RATSIRAKA sy Prezidà Marc RAVALOMANANA any am-pitandranomasina any. Izy mirahalahy irery ihany no mifampiresaka an-tariby (tsy alefa mivantana kosa io) sy misafidy malalaka an'izay toerana hifanatonany sy hifankahitany any am-pitandranomasina any. Tsy asiantsika olana ireo olona na delegasiona manaraka azy avy, fa anjaran'izy roalahy ny mamaritra an'izany.

Fa vao mifankahita dia alefa indray ny FIARAHANA MAMAKY SY FIARAHANA MANAO SONIA ilay fanambarana malaza tetsy amin'ny dingana voalohany. Ampiana fotsiny angamba hoe eny am-piandohana :“Koa dia tanterahanay tokoa ary izao, fa noho… "Ny sisa tsy misy miova.

Mba asiana tsirony hafakely ihany. Asiana sira gasy sy sakay gasy. Tsy mifandimby mamaky, an'ilay fanambarana, fa tena iarahana mamaky toy ireny vavaka nampianarin'ny Tompo sy fanekem-pinoana ireny. Toy ireny miara-mihira ny hiram-pirenena “Ry Tanindrazanay malala ô “ sy ny “Zanahary ô ! Tahio ny Tanindrazanay” ireny. Toy ireny miara-miredona sy miara-mamaky ny teny Fianihanana ho Filoham-pirenena ireny. Tsy atoro izany intsony izy mirahalahy fa asa efa nataony izany. Ny manangan-tànana angamba no tsy atao, satria tsy fianihanana tsinona no atao. Fa azo atsindry eo amin'ny fo havia ny tànana havanana. Vitaintsika amin'ny alalan'ny ady gasy ilay raharaha ry zareo â !

Ny Zokibe mpampihavana sady Prezidà ZAFY Albert aty an-tanindrazana manamafy mamerina mamaky ny fanambarany miampy ilay hoe : “Koa dia tanterahanay tokoa ary izao, fa noho…" Ary any amin'ny farany dia faranany hoe : Ary ambarako sy amafisiko fa sitrako sy teliko izao fihaonana sy fifanatonana voalohany eo amin'izy mirahalahy ZANDRIBEKO izao.

Dia mazava loatra fa abobobobo amin'ny radio sy télé ary gazety manerana an'i Madagasikara indray iny hetsika maha te-hidera dingana faharoa iny.

DINGANA FAHATELO : Misidina amin'ny fiara-manidina lasa mandeha maka ireo ZANDRINY ROALAHY any am-pitan-dranomasina ny ZOKIBE IOMBONANA SADY MPAMPIHAVANA Prezidà Zafy Albert. Vakian'izy telolahy miaraka miredona ilay fanambarana malaza. Fa eto dia miampy iray indray ny fanambarana vakiana mifandimby sy mifanesy indray kosa. Miampy fananganana tànana havanana. Fifampiarovan'ny samy mpiray rà Malagasy no atao. Arakara-jokiny hatrany.

– Prezidà Zafy Albert : “Miainina eto anatrehan'ny Tany sy ny Lanitra ary eto anatrehan'i Zanahary sy ny Razana izaho Prezidà Zafy Albert, fa iantohako tanteraka sy manontolo ny fiarovana ny AINA SY NY FANANANA ARY NY FAHAFAHAN'IRETO ZANDRIBEKO MIRAHALAHY ireto dia ny Prezidà Didier Ratsiraka sy ny Prezidà Marc Ravalomanana izany” .

– Prezidà Didier Ratsiraka : “Miainina eto anatrehan'ny Tany sy ny Lanitra ary eto anatrehan'i Zanahary sy ny Razana izaho Prezidà Didier Ratsiraka, fa iantohako tanteraka sy manontolo ny fiarovana ny AINA SY NY FANANANA ARY NY FAHAFAHAN'IRETO ZOKIBEKO SY ZANDRIBEKO MIRAHALAHY ireto dia ny Prezidà Zafy Albert sy ny Prezidà Marc Ravalomanana izany” .

– Prezidà Marc Ravalomanana : “Miainina eto anatrehan'ny Tany sy ny Lanitra ary eto anatrehan'i Zanahary sy ny Razana izaho Prezidà Marc Ravalomanana, fa iantohako tanteraka sy manontolo ny fiarovana ny AINA SY NY FANANANA ARY NY FAHAFAHAN'IRETO ZOKIBEKO MIRAHALAHY ireto dia ny Prezidà Zafy Albert sy ny Prezidà Didier Ratsiraka izany” .

Ireo fanambarana roa sosona ireo no vakian'izy telo mirahalahy ANY AM-PITANDRANOMASINA ANY dia averiny vakiana indray koa raha vao migadona eto an-tanindrazana, ao amin'ilay efitranom-boninahitra eo Ivato ry zareo.

DINGANA FAHA EFATRA : Vitan'izy telo mirahalahy ny famakiana ireo FANAMBARANA ROA SOSONA. Dia anjaran'ny Foloalindahy indray kosa no mamaky ny fanambarana miezinezina ataony. Misy solotena telo avy tsongaina avy amin'ny miaramila sy ny zandary ary ny polisim-pirenena. Manamboninahitra, manamboninahitra lefitra ary vata-miaramila. Ezahana raha azo atao ireo tsangan'olona SIVY izany, izay misy disadisa sy misy lonilony no asaina mamaky ilay fanambarana iombonana manao hoe : “Miainina eto anatrehan'ny Tany sy ny Lanitra ary eto anatrehan'i Zanahary sy ny Razana izahay FOLOALINDAHY MALAGASY, fa iantohanay tanteraka sy manontolo ny fiarovana ny AINA SY NY FAHAFAHAN'IRETO RAIAMANDRENIBENAY TELO MIRAHALAHY ireto dia ny Prezidà Zafy Albert sy ny Prezidà Didier Ratsiraka ary ny Prezidà Marc Ravalomanana izany.”

Dia hanaovantsika vahoaka Malagasy tsy vakivolo fandraisana makotrokotroka sy manetriketrika ireo RAIAMANDRENIBENTSIKA TELO MIRAHALAHY nahavita namitrana fihavanana ireo. Samy mahazo miantsoantso izay DADA na BABA tiany antsoina ny tsirairay fa manana DADA sy DADILAHY TELO BE IZAO ISIKA MALAGASY. Fahasoavana be izany. Dia hoentintsika mitety ny renivohi-paritra 22 izy telo mirahalahy ho porofo velona hoan'ny vahoaka Malagasy sy hiaraka hitokana ireo kianjan'ny demokrasia manerana ny Nosy. Hovaintsika ny anarany amin'izay fotoana izay ho lasa hoe KIANJAN'NY TENY IERANA fa izay no mora azon'ny Malagasy rehetra. Mamatotra sy mifehy antsika rehetra mifandimby mampiasa ny kianja koa io TENY IERANA io. Fa tsy toy ilay demokrasia tsy haintsika loatra ka samy azo anaovana izay saim-patany. Na tsikera ataonao eo, na sosokevitra ataonao eo, na fizaram-baovao ataonao eo, na filazana alahelo, na fihobiana hafaliana, dia atao teny ierana avokoa. Teny ierana amin'izay vahoaka voavorinao eo. Fa teny ierana ihany koa sy indrindra koa ary fifandresen-dahatra amin'izay vahoaka tsy manaiky vorianao eo. Mihena amizay ny mpanaonao foana.

DINGANA FAHADIMY : Manohy ny maha Filohan'ny Tetezamita azy ny ZANDRIKELY IOMBONANA Andry Rajoelina sy amin'ny maha Praiminisitry ny Tetezamita azy ny ZANAKA IOMBONANA Monja Roindefo. Hapetraka ho Filoham-boninahitry ny Tetezamita kosa izy TELO MIRAHALAHY RAIAMANDRENIBE. Misokatra sy migodana be amizay ny lalàna mivoaka ny krizy sy fiaraha-mitantana ny Tetezamita ary ny fifampidinihana sy ny teny ierana isan'ambaratongany hampijoroana miaraka ny fototra faran'izay mafy orina ny Repoblika faha efatra. Azo adika hoe FANJAKANA IARAHA-MANANA ny Repoblika. Tsy hoe intsony Repoblikan'i Madagasikara. Fa lasa hoe Fanjakana iaraha-manana i Madagasikara. Mafilotra ery izany fanenony. Samy tompony na ny mpitondra na ny mpanohitra fa dia mifandimbidimby eo. Ifandimbiasana ny toerana amin'ny alalan'ny fifidianana irery ihany.

Lasa hoe Fanjakana iaraha-manana faha-4 i Madagasikara. Mampahatsiahy antsika Malagasy lalandava ny hadalana sy hafokana ary ny dingana ara-tantara efa vitantsika ny tarehimarika 1,2,3,4.

DINGANA FAHA ENINA : Miroso amin'ny fananganana VAOMIERAN'NY FAHAMARINANA SY NY FAMPIHAVANANA isika Malagasy. Izy telo mirahalahy RAIAMANDRENIBE no misantatra sy manome ohatra ny Malagasy rehetra miatrika io vaomiera io. Potsirina hiala hatramin'ny hakalany avokoa ireo VAY MAVENTY SY ALAHELO LALINA SY RAIKITAPISAKA REHETRA NIOTRIKA teto amin'ity Firenena malalantsika ity. Manaraka azy ireo avy ato aoriana ireo tompon'andraikitra isan-tokony sy sokajiny ary isan'ambaratongany nahavitra heloka bevava sy maventy teto amin'ny firenena. Habaribary daholo ny marina rehetra. Tsy misy afenimpenina. Aorian'izay vao misy ny fifonana sy ny fifamelan-keloka.

DINGANA FAHA FITO SADY FARANY : Vita hatreo ny tsy maty manota. Manome toky izy telo mirahalahy fa tsy maintsy MAHAVITA miaraka manangana ny HAUTE COUR DE JUSTICE na FITSARANA AVO MOMBA NY FAHAMARINANA eto amin'ny tany sy ny fanjakana alohan'ny fiafaran'ny Tetezamita. Rafitra izay tao anatin'ny Lalampanorenana anazy telo mirahalahy hatramin'ny 1975 io ka hatramizao, fa tsy nety nanana fotoana sy finiavana hanangana azy mihitsy ry zareo tamin'ny mbola teo amin'ny fitondrana. Fotoanany izao, ry zareo tsy eo amin'ny fitondrana izao intsony. Mba ho aro fanina sy lovasoa sarobidy hoan'izay mpitondra fanjakana ambony isan-tsokajiny ho voafidim-bahoaka manaraka eo.

Belanto sy Olombelo Ricky ary Malagasy vitsikely marobe mitovy hevitra aminay. Hevitry ny olombelona Malagasy tsinona ireo nangoninay sy naravonay ireo.